هگمتانه، گروه مدیریت شهری: شهرداری همدان در حالی مسیر اجرای پروژه‌های عمرانی را دنبال می‌کند که افزایش هزینه‌های ساخت‌وساز، رشد قیمت مصالح، محدودیت‌های منابع مالی و شرایط اقتصادی کشور، اجرای طرح‌های شهری را با دشواری‌های بیشتری مواجه کرده است. با این حال، به گفته شهردار همدان، توقف پروژه‌های عمرانی در دستور کار مدیریت شهری قرار نگرفته و تلاش شده است برنامه‌های توسعه‌ای شهر، متناسب با اولویت‌ها و نیازهای شهروندان ادامه پیدا کند.
به گزارش هگمتانه، از بازگشایی و اصلاح معابر و توسعه و بهسازی مسیرهای ارتباطی گرفته تا اجرای طرح‌های ترافیکی، ساماندهی بوستان‌ها، توسعه زیرساخت‌های گردشگری و تکمیل پروژه‌های فرهنگی، مجموعه‌ای از طرح‌ها در نقاط مختلف همدان در حال اجرا یا پیگیری است؛ پروژه‌هایی که بخشی از آن‌ها در منطقه سه شهرداری نمود بیشتری پیدا کرده‌اند.
شهردار همدان با تشریح بخشی از این اقدامات، استمرار فعالیت‌های عمرانی را حاصل همکاری مجموعه مدیریت شهری، شورای اسلامی شهر و همراهی شهروندان دانست و بر ضرورت حفظ انسجام میان بخش‌های مختلف شهرداری برای پیشبرد برنامه‌های شهری تأکید کرد.
مدیریت شهری در مسیر توقف‌ناپذیر پروژه‌ها
شرایط اقتصادی کشور در سال‌های اخیر، اجرای پروژه‌های عمرانی را با چالش‌های جدی مواجه کرده است. افزایش قیمت مصالح، خدمات و هزینه‌های اجرایی، منابع مورد نیاز برای اجرای پروژه‌های شهری را به شکل قابل توجهی افزایش داده است. با وجود این، شهرداری همدان تلاش کرده است برنامه‌های عمرانی خود را متوقف نکند و پروژه‌ها را بر اساس اولویت‌های شهر پیش ببرد.
شهردار همدان با اشاره به شرایط دشوار اقتصادی و تأثیر آن بر مدیریت شهری، استمرار اجرای پروژه‌ها را نشانه‌ای از عزم مجموعه مدیریت شهری برای حفظ روند خدمت‌رسانی دانست. به گفته وی، در بسیاری از شهرداری‌ها نیز بخش قابل توجهی از پروژه‌های عمرانی قرارداد شده و در حال اجراست و این روند نشان می‌دهد که حتی در شرایط دشوار اقتصادی نیز می‌توان مسیر توسعه شهری را دنبال کرد.
در این میان، نقش هماهنگی میان بخش‌های مختلف شهرداری اهمیت ویژه‌ای دارد. شهردار همدان تأکید دارد که همراهی بخش‌های ستادی با حوزه‌های اجرایی و عمرانی باید به‌گونه‌ای باشد که فرآیند اجرای پروژه‌ها با سرعت بیشتری انجام شود. شورای اسلامی شهر نیز از دیگر حلقه‌های مؤثر در این مسیر است؛ چرا که تصویب لوایح و مصوبات مورد نیاز، زمینه قانونی و اجرایی بسیاری از پروژه‌ها را فراهم می‌کند.
 از اصلاح معابر تا ساماندهی فضاهای شهری
بخشی از برنامه‌های عمرانی شهرداری در منطقه سه همدان دنبال شده است؛ منطقه‌ای که طی ماه‌های اخیر شاهد اجرای طرح‌هایی در حوزه اصلاح معابر، بازگشایی مسیرها، بهسازی خیابان‌ها، ساماندهی فضاهای شهری و توسعه دسترسی‌های ارتباطی بوده است.
بهسازی و توسعه بلوار شهیدان حاجی‌بابایی یکی از پروژه‌های اثرگذار است. اجرای این طرح علاوه بر ایجاد سیمای مناسب‌تر شهری، با هدف کاهش مشکلات ترافیکی و تسهیل رفت‌وآمد در محدوده بازار آهن دنبال شده است. جابه‌جایی تأسیسات در این پروژه از جمله بخش‌های دشوار عملیات اجرایی بوده و مدیریت شهری تلاش کرده است روند اجرای آن با سرعت دنبال شود تا مشکلات ناشی از عملیات عمرانی برای شهروندان و کسبه به حداقل برسد.
در کنار این پروژه، طرح‌های دیگری در زمینه بازگشایی و اصلاح معابر، اتصال برخی مسیرها و تکمیل راه‌های ارتباطی نیز اجرا یا در حال پیگیری است. اجرای عملیات آسفالت در کوی شهید مطهری و سایر نقاط شهر، بخشی از همین برنامه محسوب می‌شود؛ طرح‌هایی که هدف اصلی آن‌ها بهبود دسترسی، ارتقای کیفیت معابر و روان‌تر شدن رفت‌وآمد شهروندان است.
شهردار همدان همچنین از اجرای پروژه‌هایی در انتهای بلوار جوان و مرحله نخست طرح الوند و منوچهری خبر داده و ادامه این طرح‌ها را نیازمند هماهنگی و همکاری دستگاه‌های مرتبط از جمله ارتش و دیگر مجموعه‌های ذی‌ربط دانسته است.
آسفالت؛ پروژه‌ای پرهزینه اما مستمر
یکی از بخش‌های قابل توجه کارنامه عمرانی شهرداری، اجرای طرح‌های آسفالت و بهسازی معابر است؛ حوزه‌ای که افزایش قیمت مصالح و خدمات، هزینه‌های آن را به شکل چشمگیری افزایش داده است.
شهردار همدان با اشاره به رشد هزینه‌های اجرای پروژه‌های آسفالت عنوان کرده است که در سال‌های ابتدایی فعالیت مدیریت فعلی، هزینه اجرای این پروژه‌ها به مراتب پایین‌تر بود، اما افزایش تورم و قیمت مصالح باعث شده هزینه اجرای هر هزار تن آسفالت اکنون به حدود 65 تا 70 میلیارد تومان برسد.
با وجود این افزایش هزینه، عملیات آسفالت در مناطق مختلف شهر ادامه دارد و سازمان‌ها و مجموعه‌های زیرمجموعه شهرداری نیز در اجرای این برنامه مشارکت دارند. این موضوع نشان می‌دهد که نگهداری و بهسازی زیرساخت‌های موجود، در کنار اجرای پروژه‌های جدید، همچنان یکی از اولویت‌های مدیریت شهری همدان است.
اصلاح گره‌های ترافیکی؛ از طرح جامع تا اجرای پروژه
ترافیک یکی از مسائل اساسی شهرهای در حال توسعه است و همدان نیز برای رفع گره‌های ترافیکی نیازمند مجموعه‌ای از اقدامات زیرساختی و اصلاحی است. بر اساس مطالعات طرح جامع شهری، حدود 14 نقطه پرترافیک در همدان شناسایی و اولویت‌بندی شده است.
شهرداری برای رفع این گره‌ها برنامه‌ریزی کرده و قرار است پروژه‌ها متناسب با اولویت تعیین‌شده و شرایط هر منطقه به‌صورت مرحله‌ای اجرا شوند. برخی از این طرح‌ها نیازمند برگزاری مناقصه و طی فرآیندهای قانونی هستند.
در میان پروژه‌های ترافیکی، تقاطع غیرهمسطح شهید مدرس از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. شهردار همدان با اشاره به آمادگی شهرداری برای اجرای این پروژه عنوان کرده است که مجموعه مدیریت شهری از حدود دو سال قبل آمادگی خود را برای آغاز عملیات اعلام کرده و در صورت صدور مجوزهای نهایی، اجرای پروژه می‌تواند وارد مرحله عملیاتی شود.
حل گره‌های ترافیکی تنها به احداث تقاطع‌های غیرهمسطح محدود نمی‌شود و اصلاح هندسی معابر، بهسازی مسیرها و ایجاد ارتباط مناسب میان بخش‌های مختلف شبکه شهری نیز در کاهش مشکلات تردد مؤثر است. به همین دلیل، مجموعه‌ای از پروژه‌های عمرانی در مناطق مختلف شهر با چنین رویکردی دنبال می‌شود.
توسعه فضای سبز با نگاه فرهنگی و هویتی
فضای سبز شهری نیز در برنامه‌های مدیریت شهری جایگاه ویژه‌ای دارد. ساماندهی بوستان شهید جگریان از جمله طرح‌هایی است که علاوه بر جنبه عمرانی، با رویکرد فرهنگی و هویتی دنبال می‌شود.
مدیریت شهری در این پروژه تلاش دارد ظرفیت‌های فرهنگی و هویتی بوستان را بیشتر معرفی کند و با توجه به نام و پیشینه آن، زمینه آشنایی بیشتر شهروندان با شهید جگریان را فراهم سازد.
هم‌زمان، موضوع مدیریت منابع آب و نگهداری فضای سبز نیز مورد توجه قرار گرفته است؛ مسأله‌ای که با توجه به محدودیت منابع آبی، ضرورت حرکت به سمت شیوه‌های بهینه‌تر در توسعه و نگهداری فضاهای سبز شهری را دوچندان می‌کند.
پیوند عمران شهری با گردشگری
بخشی دیگر از برنامه‌های شهرداری همدان، از حوزه صرفاً عمرانی فراتر رفته و به توسعه زیرساخت‌های گردشگری مربوط می‌شود. مطالعات و اقدامات مربوط به مسیرهای گردشگری، موزه تاریخ طبیعی تا روستای حیدره، روددره‌ها و فضاهای تفرجگاهی در همین چارچوب دنبال می‌شود.
این پروژه‌ها می‌توانند علاوه بر افزایش کیفیت محیط شهری، ظرفیت‌های گردشگری همدان را نیز تقویت کنند. همدان به دلیل پیشینه تاریخی و طبیعی خود، ظرفیت قابل توجهی برای توسعه گردشگری دارد و ایجاد مسیرهای مناسب، فضاهای تفرجگاهی و زیرساخت‌های مرتبط می‌تواند ارتباط میان زندگی روزمره شهروندان و ظرفیت‌های گردشگری شهر را تقویت کند.
مجتمع عین‌القضات نیز از دیگر ظرفیت‌هایی است که شهرداری برای تعیین تکلیف و بهره‌برداری مناسب از آن برنامه دارد. بر اساس اعلام شهردار، تفاهم‌نامه‌ای با اداره‌کل میراث فرهنگی منعقد شده و شهرداری آمادگی دارد با تأمین زیرساخت‌های گردشگری، این مجموعه را به‌عنوان موزه شهر در اختیار حوزه گردشگری قرار دهد. البته اجرای این طرح نیازمند طی مراحل قانونی و طرح موضوع در شورای اسلامی شهر است.
پروژه‌های فرهنگی؛ سرمایه‌ای برای آینده شهر
توسعه زیرساخت‌های فرهنگی یکی دیگر از محورهای برنامه‌های مدیریت شهری است. در این میان، تکمیل تالار قرآن از پروژه‌های مهمی است که شهرداری آن را دنبال می‌کند.
به گفته شهردار همدان، بخش اصلی این مجموعه هنوز به بهره‌برداری نرسیده و تکمیل آن در دستور کار قرار دارد. هدف مدیریت شهری این است که با فراهم شدن شرایط، این پروژه تا 22 بهمن‌ماه به بهره‌برداری برسد.
اهمیت تالار قرآن تنها به تکمیل یک پروژه عمرانی محدود نیست. این مجموعه می‌تواند به‌عنوان یک ظرفیت فرهنگی در غرب کشور مورد استفاده قرار گیرد و زمینه برگزاری برنامه‌ها، همایش‌های ملی و حتی رویدادهای بین‌المللی را فراهم کند.
در منطقه سه نیز مجموعه فرهنگی ولایت و ادامه پروژه شهید رئیسی از طرح‌های مورد اشاره شهردار است که در کنار برنامه‌های اجرایی در کوی شهید مدنی و دیگر نقاط شهر، بخشی از برنامه‌های آینده مدیریت شهری را تشکیل می‌دهند.
پیاده‌راه‌ها و معابر؛ پروژه‌هایی برای کیفیت زندگی
در کنار پروژه‌های بزرگ و شاخص، بخش مهمی از عملکرد شهرداری در پروژه‌هایی نمود پیدا می‌کند که شاید از نظر مقیاس کوچک‌تر باشند اما مستقیماً با زندگی روزمره مردم ارتباط دارند.
پیاده‌روسازی و بهسازی معابر در خیابان‌های شریعتی، مظفریه، سعیدیه، استادان، اعتمادیه، شهید چیت‌سازیان، شهید عظیمی، کوی الوند، کوی امام(ره) و کوی شهید مدرس از جمله طرح‌هایی است که در نقاط مختلف شهر اجرا شده یا در حال پیگیری است.
این پروژه‌ها اگرچه ممکن است در نگاه نخست در مقایسه با پروژه‌های بزرگ شهری کمتر دیده شوند، اما نتیجه آن‌ها برای شهروندان ملموس است؛ از مناسب‌سازی مسیرهای پیاده گرفته تا افزایش ایمنی، بهبود دسترسی و ارتقای کیفیت سیمای شهری.
کارنامه عمرانی شهرداری همدان را نمی‌توان تنها با افتتاح چند پروژه یا ثبت یک دوره کوتاه فعالیت سنجید. آنچه از مجموعه اقدامات اعلام‌شده برمی‌آید، حرکت هم‌زمان مدیریت شهری در چند جبهه است؛ از نگهداری و بهسازی زیرساخت‌های موجود گرفته تا بازگشایی معابر، اصلاح گره‌های ترافیکی، توسعه فضای سبز، تکمیل پروژه‌های فرهنگی و ایجاد زیرساخت‌های گردشگری.
در شرایطی که افزایش هزینه‌های اجرا، محدودیت منابع و پیچیده‌تر شدن فرآیندهای عمرانی، مدیریت پروژه‌های شهری را دشوار کرده است، استمرار طرح‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. از نگاه شهردار همدان، عبور از این شرایط نیازمند همکاری میان شورای اسلامی شهر، بخش‌های مختلف شهرداری، دستگاه‌های اجرایی و در نهایت همراهی شهروندان است.
از سوی دیگر، بخشی از این مسیر به آینده شهر مربوط می‌شود؛ آینده‌ای که در آن پروژه‌هایی مانند تقاطع شهید مدرس، تالار قرآن، مجموعه‌های فرهنگی، مسیرهای گردشگری، روددره‌ها و طرح‌های بهسازی معابر می‌توانند نقش مهمی در شکل‌دهی به سیمای جدید همدان داشته باشند.
آنچه اهمیت دارد، تداوم همین روند و تبدیل پروژه‌های پراکنده به یک برنامه منسجم برای توسعه شهر است؛ برنامه‌ای که نتیجه آن باید در نهایت در زندگی روزمره شهروندان دیده شود؛ در معبری ایمن‌تر، ترافیکی روان‌تر، فضای سبزی پایدارتر، دسترسی بهتر و شهری که زیرساخت‌های آن متناسب با نیازهای امروز و فردای مردم توسعه پیدا می‌کند.